Wiek XX

1906 - 1910

1906 I 12 - Secesja czternastu radnych z koła konserwatywnego, powstał klub demokratów liberalnych do którego przyłączył się prezydent Juliusz Leo.

1906 V 21 - Firma "Ludwik Zieleniewski" została przekształcona w spółkę akcyjną o kapitale półtora miliona koron.

1906 VI 11 - Została wydana austriacka ustawa o budowie kanału łączącego Dunaj z Wisłą, z portem rzecznym w Krakowie.

1906 IX 15 - Przy ulicy Długiej 1 otwarto gmach Izby Handlowej i Przemysłowej, zbudowany według projektu Tadeusza Stryjeńskiego i Franciszka Mączyńskiego.

1906 XI 17 - Na posiedzeniu Rady Miejskiej oznajmiono, że władze rządowe zgodziły się odstąpić miastu część gruntów fortyfikacyjnych.

1906 XI 27 - W Krakowie odbyła się konferencja działaczy socjalistycznych, na której powołano polską Partię Socjalistyczną - Frakcję Rewolucyjną.

1906 XII 15 - Odbyła się prapremiera Moralności pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej.

1906

- Koło Akademickie Towarzystwa Szkoły Ludowej uzyskało monopol na oprowadzanie wycieczek po Krakowie.

- W Krakowie została wprowadzona automatyczna centrala telefoniczna.

- W Kamienicy Szarej został otwarty sklep z artykułami kolonialnymi.

- Z inicjatywy księdza Stanisława Kuznowicza został utworzony w Krakowie Katolicki Związek Młodzieży Przemysłowej i Rękodzielniczej.

- Uchwała Senatu uniwersyteckiego dopuściła kobiety do stanowisk asystenckich.

- Helena z Donhaiserów Sikorska jako pierwsza kobieta uzyskała na polskim uniwersytecie doktorat medycyny u profesora Henryka Jordana.

- Rada Miejska powołała specjalny Zakład Czyszczenia Miasta, do którego należało sprzątanie ulic i wywożenie wszelkich nieczystości.

- Arnold Szyfman zorganizował w Hotelu Saskim teatrzyk Figliki.

1907 III 2 - Odbyły się wybory do Galicyjskiego Sejmu Krajowego. Mandat poselski otrzymali Juliusz Leo, Jan Kanty Federowicz, Ignacy Landau, Ernest Bandrowski.

1907 III 25 - "Na Kotłowem" została otwarta Izba Rękodzielnicza, zrzeszająca cechy i stowarzyszenia przemysłowe.

1907 V 17 - Odbyły się wybory do Rady Państwa, przeszli: kandydat konserwatystów i demokratów Ignacy Petelenz (dyrektor szkoły realnej), Tadeusz Sikorski, profesor UJ (demokrata), Edmund Zieleniewski, dyrektor fabryki (demokrata), Walenty Staniszewski, dyrektor Krakowskiej Kasy Oszczędności (narodowy demokrata), Adolf Gross, adwokat, niezależny kandydat żydowski popierany przez PPSD.

1907 V 24 - Odbyły się dodatkowe wybory do Rady Państwa.

1907 VI 9 - Założenie spółdzielni pod nazwą Pierwsza Spółka Spożywcza członków Stowarzyszeń Katolickich.

1907 IX 19 - Rada Miasta Krakowa zatwierdziła przyłączenie sąsiednich gmin do miasta.

1907 XII 2 - Odbył się uroczysty pogrzeb Stanisława Wyspiańskiego na Skałce.

1907

- Wiosną C.K. Uprzywilejowana Fabryka Maszyn L. Zieleniewski Towarzystwo Akcyjne, rozpoczęła budowę dużej, nowoczesnej fabryki na Grzegórzkach, z bocznicą kolejową i dostępem do Wisły.

- Powstało pierwsze stałe kino „Cyrk Edisona” przy ul. Wielopole.

- Powstał Krajowy Instytut Popierania Rękodzieł i Przemysłu przy Muzeum Techniczno - Przemysłowym.

- Rada Miejska kupiła od wojska grunty pozostałe po przesunięciu linii fortów.

- Fabryka sody w Borku została wydzierżawiona, a następnie w 1909 roku sprzedana koncernowi Solvaya.

- Prowadzone były prace zabezpieczające brzegi Wisły na odcinku od Zwierzyńca do mostu Dębnickiego oraz między Kazimierzem a Podgórzem (bulwary kazimierskie).

1908 II 21 - Demonstracja studentów przeciwko biskupowi krakowskiemu Janowi Puzynie za niedopuszczenie do pogrzebu Juliusza Słowackiego w katedrze wawelskiej.

1908 III 15 - W nowym pomieszczeniu na Grzegórzkach rozpoczął pracę warsztat konstrukcji mostowych Fabryki Zieleniewskiego.

1908 III 27 - Elektrownia krakowska zaczęła funkcjonować jako samodzielne przedsiębiorstwo.

1908 III 28 - Odbyła się prapremiera sztuki Car Samozwaniec Adolfa Nowaczyńskiego.

1908 VI 6 - Odbyła się prapremiera Krakus książę nieznany Cypriana Kamila Norwida.

1908 IX 20 - W kościele Franciszkanów odbyła się uroczysta koronacja obrazu Matki Boskiej Bolesnej, zwanej Smętną Dobrodziejką.

1908 XI 3 - Sejm Krajowy we Lwowie uchwalił ustawę o przyłączeniu gmin podmiejskich do Krakowa.

1908 XI 28 - Odbyła się prapremiera Nocy Listopadowej Stanisława Wyspiańskiego.

1908 XII 5 - Został utworzony Akademicki Związek Sportowy.

1908 XII 15 - Senat UJ zaakceptował statut Akademickiego Związku Sportowego.

1909 I 13 - Feliks Nowowiejski skomponował melodię do Roty Marii Konopnickiej.

1909 III - Rozpoczęto prace przy wyburzaniu murów fortecznych i znoszeniu wałów.

1909 V 27 - AZS urządził pierwszą, trzydniową wycieczkę w Pieniny.

1909 VII 5 - Rada Miejska zdecydowała, że Helena Modrzejewska zostanie pochowana zgodnie ze swoim życzeniem na cmentarzu Rakowickim, obok matki.

1909 VII 17 - Odbył się uroczysty pogrzeb Heleny Modrzejewskiej na Cmentarzu Rakowickim.

1909 VII - Zespół artystów japońskich wystąpił w sali Teatru Ludowego przy ulicy Rajskiej.

1909 X 16 - Rada Miasta Krakowa postanowiła nadać teatrowi miejskiemu imię Juliusza Słowackiego.

1909 XI 12 - W wyniku strajku studentów Akademii Sztuk Pięknych rektor uczelni Julian Fałat zrezygnował z piastowanej godności.

1909 XI 13 - Cesarz Franciszek Józef I zatwierdził ustawę o przyłączeniu sąsiednich gmin do Krakowa.

1909 XII 18 - Decyzja Namiestnictwa Galicji o włączeniu sąsiednich gmin do Krakowa z dniem 1 kwietnia 1910 roku.

1909 XII 31 - Odbyła się prapremiera sztuki Wielki Fryderyk Adolfa Nowaczyńskiego.

1909

- Jan Styka wystąpił z projektem urządzenia w Barbakanie panoramy grunwaldzkiej.

- Stocznia Zieleniewskiego przekazała austriackiej policji i straży granicznej statek - holownik bocznokołowiec "Melsztyn" uzbrojony w działo 75 mm. Statek wykorzystała armia polska w wojnie polsko - bolszewickiej. Dwukrotnie zatapiany i wydobywany pływał do 1970 roku.

- Czasopismo "Architekt" ogłosiło konkurs urbanistyczny na plan Wielkiego Krakowa. Postanowiono utworzyć zielony pas obwodowy (obecnie Aleje Trzech Wieszczów), pozostałe grunty pofortyfikacyjne przeznaczyć pod zabudowę.

- Powstał Krajowy Komitet dla obchodu 500 - lecia zwycięstwa pod Grunwaldem z prezydentem Leo na czele.

1910 I 29 - Strajk studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego przeciw utworzeniu katedry socjologii na wydziale teologicznym i obsadzeniu katedry przez księdza Kazimierza Zimmermana. Studenci okupowali Collegium Novum.

1910 II - Sejm Krajowy postanowił zbudować kolej Kraków - Wieliczka - Myślenice - Mszana Dolna.

1910 IV 1 - Przyłączono do Krakowa sąsiednie gminy: Półwsie Zwierzynieckie, Czarną Wieś z Kawiorami, Nową Wieś Narodową, Łobzów, Krowodrzę, Grzegórzki - Piaski, Zakrzówek z Kapelanką, Dębniki z Rybakami, część Prądnika Białego, Czerwonego i Olszy. Powstało 10 nowych dzielnic.

1910 IV 1 - Rada Miejska zakupiła grunty na Grzegórzkach w celu wybudowania Hali Targowej, wokół której rozbudowały się sklepiki i kramy tworzące plac handlowy do dzisiaj prężnie działający.

1910 IV 22 - Położono kamień węgielny pod pomnik grunwaldzki na placu Matejki.

1910 IV 23 - Namiestnictwo Galicji dokonało rejestracji krakowskiej organizacji „Strzelec”.

1910 V 5 - Władze Krakowa podjęły rozmowy z przedstawicielami miasta Podgórza o przyłączeniu go do Krakowa.

1910 VI

- Rada Miasta Krakowa została powiększona o 11 nowych radnych z gmin włączonych do miasta.

- Na krakowskich Błoniach odbyły się pokazy lotów aeroplanów.

1910 VII 6 - Juliusz Leo nie przyjął wyboru na następną kadencję prezydenta Krakowa - głosowało na niego 43 z 47 radnych.

1910 VII 12 - Juliusz Leo został wybrany jednomyślnie na następną kadencję prezydentem Krakowa.

1910 VII 14 - Rozpoczął się największy zlot sokolstwa w Galicji, który odbył się w Krakowie w 500 rocznicę zwycięstwa wojsk polsko - litewskich w bitwie pod Grunwaldem. W zlocie uczestniczyło 7097 Sokołów, w tym 781 osób z ziem zaboru pruskiego i rosyjskiego, z Rosji, Francji i Ameryki. Ze wszystkich zaborów przybyło 711 sokolic z oddziałów żeńskich. W zlocie uczestniczył również 70-osobowy oddział konny.

1910 VII 15 - Nabożeństwem dziękczynnym w kościele Mariackim (odprawiał biskup pomocniczy lwowski Władysław Bandurski) rozpoczęto uroczystości obchodów 500. rocznicy zwycięstwa pod Grunwaldem. W południe odbyło się odsłonięcie pomnika grunwaldzkiego na placu Matejki. W Pałacu Sztuki otwarto "wystawę zabytków Jagiellońskich", urządzono festyn ludowy w Parku Jordana, wieczorem opera lwowska wystawiła w teatrze Konrada Wallenroda z muzyką Władysława Żeleńskiego, a Rada Miejska wydała raut dla gości oficjalnych w salach Starego Teatru.

1910 VII 16 - W ramach obchodów grunwaldzkich urządzono "wiec oświatowy" i na Błoniach ćwiczenia sportowe "sokołów" przybyłych także spoza Galicji (również z Królestwa i z Poznańskiego, którym zgotowano entuzjastyczne przyjęcie).

1910 VII 17

- Zakończono obchody grunwaldzkie ogromnym pochodem z Błoń na Wawel, przez ulice Basztową, Floriańską i Grodzką, prowadzonym przez banderię krakusów. W pochodzie brały udział delegacje krajowe i zagraniczne, chłopi w strojach ludowych, profesorowie Uniwersytetu, duchowieństwo i cechy ze sztandarami pokazując jedność podzielonego granicami narodu i siłę dążeń wolnościowych.

- Zakończył się największy zlot sokolstwa w Galicji, który odbył się w Krakowie w 500 rocznicę zwycięstwa wojsk polsko - litewskich w bitwie pod Grunwaldem. W zlocie uczestniczyło 7097 Sokołów, w tym 781 osób z ziem zaboru pruskiego i rosyjskiego, z Rosji, Francji i Ameryki. Ze wszystkich zaborów przybyło 711 sokolic z oddziałów żeńskich. W zlocie uczestniczył również 70-osobowy oddział konny.

1910 VII - Otwarto nowe koryto Rudawy z ujściem do Wisły koło klasztoru Norbertanek, jednocześnie trwały prace przy zasypaniu starego koryta.

1910 VIII 5 - Podjęto decyzję o likwidacji kolei obwodowej, biegnącej wałem fortecznym (obecnie Aleje Trzech Wieszczów) przez most Dębnicki do Płaszowa.

1910 IX 16 - Uczniowie Gimnazjum im. Św. Anny założyli pierwszy zastęp skautów.

1910 XI 10 - Feliks Dzierżyński w kościele św. Mikołaja (według innej informacji - w kościele Mariackim) poślubił Zofię Julię Muszkat.

1910 XII 18 - Ukazał się pierwszy numer dziennika "Ilustrowany Kurier Codzienny". Gazeta była redagowana przez Mariana Dąbrowskiego. Pismo wychodziło do 1939 roku.

1910 XII 31 - Według spisu Kraków liczył 166 814 osób i zajmował powierzchnię 4 747 hektarów.

1910

- Powstała dzielnica willowa Salwator na gruntach dawnych fortów. Architektem wielu domów był Roman Bandurski.

- Przy ulicy Szlak powstała fabryka cukrów i czekolady, Zakłady Cukiernicze, Adama Piaseckiego.

- Pod Krakowem w Niepołomicach powstał 14 metrowy kopiec. Usypano go z okazji 500 lecia zwycięstwa pod Grunwaldem. Prace trwały do 1915 roku.