Wiek XX

1931 - 1935

1931 I 14 - Młodzież akademicka poparła protesty intelektualistów w sprawie brzeskiej urządzając wiec przed Collegium Novum.

1931 I 16 - Aresztowany został były senator Mojżesz Deutscher, właściciel drukarni, w której odbijano tygodnik Zjednoczonej Lewicy Chłopskiej "Samopomoc", a wraz z nim uwięziono członków redakcji.

1931 I 17 - Policja zlikwidowała redakcję komunistycznego "Przeglądu Społecznego".

1931 II 5 - Wobec braku możliwości wyjaśnienia sprawy brzeskiej i ukarania winnych na znak protestu prof. Adam Krzyżanowski złożył mandat poselski.

1931 II 14 - Rozlepiono na mieście plakaty wojewody informujące o likwidacji PPS - Lewicy.

1931 II 15 - Krakowska Kasa Chorych wprowadziła nocne, świąteczne i niedzielne dyżury lekarzy.

1931 II 18 - Wojewoda krakowski rozwiązał Radę Miejską Krakowa.

1931 III 10 - Na żądanie klubu socjalistycznego prezydent miasta zwołał Radę Miejską w jej dotychczasowym składzie, jednak brak quorum spowodował, że posiedzenie się nie odbyło.

1931 III 22 - W Muzeum Przemysłowym otwarto międzynarodową wystawę fotografii modernistycznej.

1931 IV 21 - Ukazał się pierwszy numer tygodnika sportowego "Raz, dwa, trzy", wydawanego przez koncern "IKC".

1931 V 15 - W dziesięciolecie 2. pułku lotniczego odsłonięto pomnik poległych lotników na lotnisku w Rakowicach.

1931 V 18 - Dwaj profesorowie Wydziału Lekarskiego UJ, dr Tadeusz Keller i dr Jan Glazel, zostali porwani. Żona jednego z nich wypłaciła okup 4 tys. dolarów. Policja wpadła na trop porywacza, który podczas pościgu popełnił samobójstwo. Okup został odzyskany.

1931 V 21 - Na rogu ulic Floriańskiej i św. Marka otwarto nowocześnie urządzony sklep największej w Europie fabryki obuwia pod nazwą: "Polska Spółka Obuwia "Bata" SA z najmodniejszymi fasonami obuwia w cenach korzystniejszych niż wyroby miejscowych rzemieślników.

1931 V 24 - W Pałacu Sztuki otwarto wystawę rzeźb Xawerego Dunikowskiego.

1931 V 27 - Rozwiązano Zjednoczenie Lewicy Chłopskiej "Samopomoc" aresztując jednocześnie aktywniejszych działaczy.

1931 VI 8 - Ulicami miasta przeszła manifestacja 1 500 szewców krakowskich wymierzona przeciwko firmie "Bata".

1931 VI 13 - Wmurowano kamień węgielny pod gmach BJ, zaprojektowany przez inż. Wacława Krzyżanowskiego.

1931 VI 20 - Nad miastem przeszła burza z gradem wielkości kurzych jaj.

1931 VI 27 - Wojewoda powołał Tymczasową Radę Miejską ze statutową liczbą (127) członków, z prawami Rady pochodzącej z wyborów.

1931 VI 29 - W Teatrze Starym odbyły się obrady Kongresu Związku Obrony Prawa i Wolności Ludu zwanego popularnie Centrolewem.

1931 VII 12 - Poświęcono kamień węgielny pod budowę Domu Śląskiego przy ulicy Pomorskiej 2.

1931 VII 17 - Rozpoczęto budowę Domu im. Józefa Piłsudskiego w Oleandrach.

1931 VII - Prasa krakowska pisze, że żebranie stało się szczególnie uciążliwe: żebracy zawodowi nawiedzają natrętnie sklepy i kupców, aby wymóc dla siebie wsparcie.

1931 VIII 14 - Otwarto nową stację wodociągową przy ulicy Królowej Jadwigi.

1931 VIII 31 - Aby powstrzymać narastającą przestępczość, krakowska policja przeprowadziła wielką nocną obławę.

1931 IX 11 - Władze wydały decyzję o zamknięciu Drukarni Ludowej, gdzie odbijany był opozycyjny, socjalistyczny dziennik "Naprzód". Druk "Naprzodu" przeniesiono do Katowic i to na wyjątkowo korzystnych warunkach zaproponowanych przez Wojciecha Korfantego w imię solidarności ugrupowań opozycyjnych.

1931 IX 12 - Otwarto Miejski Dom Wycieczkowy w Oleandrach.

1931 IX 13 - Zezwolono na ponowne otwarcie Drukarni Ludowej, a dziennik "Naprzód" tryumfalnie powrócił do Krakowa.

1931 X 8 - Otwarty został nowy gmach Wyższej Szkoły Handlowej przy ulicy Sienkiewicza.

1931 X 19 - Rada Miejska podjęła uchwałę o budowie u wylotu ulicy Wolskiej Muzeum Narodowego.

1931 X 24 - Poświęcono nowy gmach Gimnazjum ss. Urszulanek przy ulicy Starowiślnej.

1931 X 29 - Zamieszki antyżydowskie na UJ spowodowały zawieszenie zajęć na uczelni oraz wstrzymanie wypłat stypendiów.

1931 XI 10 - Do Krakowa dotarła wiadomość o śmierci Stanisława Wacławskiego, który zginął w czasie zamieszek polsko - żydowskich na Uniwersytecie Wileńskim, powodując demonstracje antyżydowskie.

1931 XI 23 - Wznowiono zajęcia na UJ, a Senat postanowił "w razie jakiegokolwiek zakłócenia spokoju w murach Uniwersytetu, ukarać winnych relegacją".

1931 XII 5

- Na granicy miasta wzniesiono pamiątkowy obelisk z herbami Polski, Krakowa, Miechowa, Słomnik oraz emblematami Izby Przemysłowo - Handlowej, Dyrekcji Kolei i Baonu Mostów Kolejowych.

- Biskup Adam Sapieha poświęcił lotnisko cywilne w Czyżynach i nowy lokal Aeroklubu Krakowskiego w Rakowicach.

1931

- Zapadła decyzja o wybudowaniu odcinków linii kolejowej pomiędzy Krakowem i Miechowem oraz Radomiem i Warszawą.

1932 I 15 - Policja zatrzymała 38 uczestniczek komunistycznego zebrania pielęgniarek i wychowawczyń dzieci.

1932 I 28 - Tymczasowa Rada Miejska nadała biskupowi Władysławowi Bandurskiemu, w związku z obchodami dwudziestopięciolecia sakry biskupiej, honorowe obywatelstwo miasta Krakowa.

1932 II 6 - Senat UJ opracował memoriał krytykujący projekt ustawy o nowym ustroju szkół średnich.

1932 II 7 - Senat UJ przesłał do Ministerstwa WRiOP oraz Sejmu memoriał krytykujący projekt ustawy o szkolnictwie wyższym.

1932 III 1 - W Muzeum Narodowym otwarto wystawę obrazów Maurycego Gottlieba.

1932 III 16 - Rozpoczął się strajk generalny robotników, proklamowany przez PPS.

1932 III 19 - Na Dworcu Głównym odsłonięto tablicę ku czci Józefa Piłsudskiego.

1932 IV 16 - Poświęcono nowy cmentarz gminy żydowskiej przy ul. Abrahama i Jerozolimskiej.

1932 IV – W dniach 25 – 26 czerwca odbył się proces osób zatrzymanych podczas zajść w dniu 16 marca. Na ławie oskarżonych zasiadło 40 osób. 19 z nich zostało skazanych na kary więzienia lub aresztu od 7 dni do 1 roku, w tym część z zawieszeniem.

1932 V 20 - Nagrodę Związku Literatów otrzymał Józef Aleksander Gałuszka.

1932 V 25 - Po kilkuletniej przerwie reaktywowano obchody święta 20. Pułku Dzieci Ziemi Krakowskiej.

1932 VI 12 - Otwarto wystawę prac Leona Wyczółkowskiego w Pałacu Sztuki. Wystawa trwała do 27 lipca.

1932 VI 26 - W Rynku Głównym odbyła się manifestacja przeciwko rewizjonistycznej polityce Niemiec.

1932 VII 27 - Zamknięto wystawę prac Leona Wyczółkowskiego w Pałacu Sztuki. Wystawa trwała od 26 czerwca.

1932 VII 28 - Rada miejska ustaliła nowe nazwy ulic.

1932 IX 11 - Arcybiskup Adam Sapieha konsekrował kościół Karmelitów przy ulicy Rakowickiej.

1932 IX 18 - Otwarto Pierwszą Ogólnopolską Wystawę Fotografii Artystycznej.

1932 X 1 - Kierownictwo Teatru im. J. Słowackiego objął Juliusz Osterwa.

1932 XI 5 - Gmina Bronowice Małe została przyłączona do sieci elektrycznej zasilanej z elektrowni miejskiej.

1932 XI 26

- W Pałacu Sztuki otwarto wielką wystawę prac Stanisława Wyspiańskiego.

- Rozpoczął się ogólnopolski zjazd artystów plastyków dla uczczenia pamięci Wyspiańskiego.

1932 XI 28 - Zakończył się ogólnopolski zjazd artystów plastyków dla uczczenia pamięci Wyspiańskiego.

1932 XI – W dniach 29 – 30 listopada odbyła się głodówka członków Związku Inwalidów Wojennych na znak protestu przeciwko ciężkim warunkom materialnym.

1932 XII 12 - Walne zebranie PAU jednomyślnie uchwaliło oświadczenie, przekazane następnie Sejmowi i władzom państwowym, stwierdzające, że projekt ustawy o szkołach akademickich, gdyby stał się prawem obowiązującym, przyniósłby niepowetowaną szkodę rozwojowi nauki polskiej.

1932 XII 18 - Na rogu Rynku Głównego i ulicy św. Jana Fabryka Czekolady E. Wedla otworzyła swój sklep.

1932 XII 22 - Ukończono odnawianie ołtarza Wita Stwosza.

1933 I 15 - Syndykat Dziennikarzy Krakowskich zyskał siedzibę w gmachu "Feniksa" przy ulicy Basztowej.

1933 I 19 - Otwarto IV most im. J. Piłsudskiego, najdogodniejsze połączenie starego Krakowa z Podgórzem.

1933 II 12 - Odbył się wiec Akcji Katolickiej przeciwko szerzeniu niemoralności przez Towarzystwo Świadomego Macierzyństwa.

1933 II 19 - Do Zakopanego wyruszył pierwszy pociąg wycieczkowy "Narty - dancing - bridge".

1933 II 24 - Przeciwnicy nowej ustawy o szkołach akademickich zablokowali wejścia do budynków UJ. Niepokoje trwały kilka dni.

1933 III 6 - Rozpoczął się proces Rity Gorgonowej. Trwał do 29 kwietnia.

1933 III 23 - Uchwalona została nowa ustawa samorządowa.

1933 III 24 - Wojewoda rozwiązał Związek Hallerczyków i Obóz Wielkiej Polski.

1933 III 27 - Manifestacje żydowskie przeciwko prześladowaniom w Niemczech.

1933 III 28 - Rada Miejska ustanowiła Nagrodę Literacką miasta Krakowa w wysokości 4 000 zł.

1933 IV 1 - Wyszedł pierwszy numer "Tempa Dnia", dziennika popołudniowego.

1933 IV 9 - Na wiecu lekarzy żydowskich postanowiono bojkotować "wszystkie wyrabiane w Niemczech przedmioty użytku leczniczego".

1933 IV 12 - W gmachu Poczty Głównej otwarto centralę międzymiastową.

1933 IV 29 - Zakończył się proces Rity Gorgonowej skazanej początkowo na karę śmierci. Trwał od 6 marca.

1933 V 24 - Na ogólnym wiecu lekarzy poparto postulaty lekarzy żydowskich oraz uchwalono rezolucję podkreślającą konieczność zwiększenia siły obronnej i gospodarczej państwa.

1933 V 25 - Z udziałem Aleksandra Kamińskiego odbyły się obchody Święta Zuchów.

1933 VI – W dniach 20 – 25 czerwca trwały obrady Pierwszego Kongresu Eucharystycznego Archidiecezji Krakowskiej.

1933 VII 13 - Na Wawelu otwarto wielką wystawę pamiątek po Janie III Sobieskim. Trwała do 30 września.

1933 VII – W dniach 15 – 16 lipca z dwudniowa wizytą przebywał w Krakowie Karol Radek - Sobelson, polityk i dziennikarz sowiecki, z urodzenia tarnowianin.

1933 VII 23 - Odbyły się Pierwsze Kajakowe Mistrzostwa Polski pod Wawelem.

1933 VII 24 - Rozpoczęli strajk robotnicy budowlani. Protestowali przeciwko obniżce płac. Po miesięcznym proteście uzyskali podwyżkę w postaci zaokrąglenia o grosze swoich wypłat.

1933 VIII 20 - W Pałacu Sztuki otwarto VII Międzynarodowy Salon Fotografiki. Trwał do 6 października.

1933 IX 22 - Rozpoczęto prace badawcze na terenie kopca Krakusa.

1933 IX 25 - Rozporządzeniem ministra WR i OP zlikwidowano kilka katedr na UJ.

1933 IX 30 - Na Wawelu zamknięto wielką wystawę pamiątek po Janie III Sobieskim. Trwała od 13 lipca.

1933 X 3 - Krakowscy radni podjęli uchwałę o nadaniu Józefowi Piłsudskiemu honorowego obywatelstwa Krakowa. Dyplom wygrawerowano na srebrnej blasze.

1933 X 6

- Święto Jazdy Polskiej na Błoniach z udziałem Józefa Piłsudskiego z okazji 250-lecia odsieczy wiedeńskiej.

- W Pałacu Sztuki zamknięto VII Międzynarodowy Salon Fotografiki. Trwał od 20 sierpnia.

1933 XI 2 - W krypcie św. Leonarda odprawił swą mszę prymicyjną Karol Wojtyła.

1933 XII 10

- Odbyły się, wyjątkowo spokojne, wybory do Rady Miejskiej.

- Przed Pałacem Prasy wystawiono olbrzymią, iluminowaną choinkę.

1933

- Rzeźbiarz Paweł Filippi wykonał według projektu Franciszka Lanciego sarkofag Tadeusza Kościuszki w katedrze wawelskiej.

- Powstał awangardowy teatr Cricot.

1934 I 19 - Na gmachu Poczty Głównej zainstalowano elektryczny zegar świetlny.

1934 I 24 - Organizacja literacka "Litart" urzadziła w Collegium Novum wieczór dyskusyjny poświęcony Ogniem i mieczem. Ostre spory pomiędzy uczestnikami zakończyły się bójką.

1934 II 4 - W Pałacu Sztuki otwarto wystawę prac artystów legionowych. Trwała do 1 marca.

1934 III 1 - W Pałacu Sztuki zamknięto wystawę prac artystów legionowych. Trwała od 4 lutego.

1934 III 12 - Józef Aleksander Gałuszka i Michał Rusinek zostali pierwszymi laureatami Nagrody Literackiej m. Krakowa.

1934 III 26 - Sąd polecił Towarzystwu "Dom Robotniczy" w Krakowie natychmiastowe opróżnienie pomieszczeń w gmachu Krakowskiej Ubezpieczalni Społecznej przy ulicy Dunajewskiego 5.

1934 V 15 - Docent dr Józef Żurowski przedstawił wyniki prac na kopcu Krakusa. Znaleziono zabytkowe monety (najstarsze z czasów Jagiełły) i fragmenty ceramiki z epoki łużyckiej.

1934 V 30 - Prezydent Ignacy Mościcki otworzył w krakowskim Pałacu Sztuki ogólnopolską wystawę malarstwa, grafiki i rzeźby Salon 1934.

1934 V 31 - W procesji Bożego Ciała na Rynku Głównym uczestniczył prezydent Ignacy Mościcki i około 150 000 wiernych.

1934 VI 1 - W obecności prezydenta Ignacego Mościckiego, biskup Stanisław Rospond poświęcił kamień węgielny pod budowę nowego gmachu Muzeum Narodowego przy al. 3 Maja.

1934 VI 8 - Kilkudziesięciu plastyków krakowskich odebrało siłą swe prace z wystawy Salon 1934, zarzucając jej organizatorom dyskryminowanie młodych twórców przy rozdziale nagród.

1934 VI 15 - Miasto odwiedził Joseph Goebbels, minister propagandy Niemiec.

1934 VI – W dniach 20 – 25 czerwca w kawiarni Esplanada odbywał się turniej orkiestr i śpiewaków podwórzowych.

1934 VII 5 - Rada Miejska podjęła uchwałę o usypaniu na Sowińcu kopca ku czci Józefa Piłsudskiego.

1934 VIII 5 - Uroczyście obchodzono 20. rocznicę wymarszu Pierwszej Kompanii Kadrowej. Biskup Rospond w Oleandrach poświęcił dom im. Marszałka J. Piłsudskiego, odsłonięto tablicę upamiętniającą nadanie ulicy Wolskiej imienia Józefa Piłsudskiego, a w Czerwonym Prądniku w szkole powszechnej umieszczono tablicę upamiętniającą przemarsz kadrówki w 1914 roku.

1934 VIII 6 - W dwudziestą rocznicę wymarszu Pierwszej Kompanii Kadrowej do walki o niepodległość, położono w obecności Walerego Sławka kamień węgielny pod kopiec Piłsudskiego na Sowińcu.

1934 VIII 10 - Proklamowaniem na wawelskim dziedzińcu Światowego Związku Polaków zakończyły się obrady Drugiego Zjazdu Polaków z Zagranicy.

1934 VIII 16 - Po raz pierwszy od lat nie zgłoszono policji ani jednego wypadku, oszustwa i kradzieży.

1934 IX 1 - Władze krakowskiej PPS przeniosły się do nowej siedziby przy ulicy Warszawskiej 7.

1934 IX 20 - Odbył się triumfalny wjazd kapitana Jerzego Bajana z 2. pułku lotniczego, zwycięzcy Challenge'u 1934.

1934 IX 28 - Aleja 3 Maja na całej długości została oświetlona 34 trzystuwatowymi lampami elektrycznymi.

1934 X 22 - O godzinie 12 opuściła odwach przy Rynku Głównym ostatnia warta wojskowa.

1934 X 27 - Uruchomiono linię tramwajową do cmentarza Rakowickiego.

1934 XI 24 - Otwarto linię kolejową Kraków - Miechów przez Tunel.

1934 XI 25

- Otwarto odcinek kolei Radom - Warszawa.

- Odbył się inauguracyjny koncert Filharmonii Krakowskiej w Teatrze Starym.

1934 XI 26 - Z Dworca Głównego w Krakowie wyruszył pierwszy pociąg pasażerski nową, krótszą trasą do Warszawy przez Tunel i Radom.

1934 XII 23 - W Domu Szołajskich przy placu Szczepańskim otwarto oddział Muzeum Narodowego im. F. Jasieńskiego.

1934 XII 31 - Ukazał się ostatni krakowski numer dziennika "Czas", pismo przeniosło się do Warszawy.

1935 I 6 - W Starym Teatrze rozpoczęła się II Światowa Konferencja Syjonistów - Rewizjonistów. Trwała do 15 stycznia.

1935 I 14 - W Teatrze im. J. Słowackiego odbył się koncert Jana Kiepury na cele budowy Muzeum Narodowego.

1935 I 15 - W Starym Teatrze zakończyła się II Światowa Konferencja Syjonistów - Rewizjonistów. Trwała od 6 stycznia.

1935 I 28 - Nagrodę Literacką Młodych Polskiej Akademii Literatury, w wysokości 300 zł, otrzymał Jalu Kurek za powieść "Grypa szaleje w Naprawie".

1935 I - Ukazał się pierwszy tom Polskiego Słownika Biograficznego.

1935 III 2 - Ukazał się pierwszy numer tygodnika "AS".

1935 III 10 - W Pałacu Sztuki otwarto wystawę dzieł Władysława Skoczylasa.

1935 IV 11 - W Starym Teatrze na rzecz budowy Muzeum Narodowego koncertowali Ada Sari i Eugeniusz Mossakowski.

1935 IV 12 - Nagrodę Związku Zawodowego Literatów Polskich otrzymał Ludwik Hieronim Morstin za utwór sceniczny Rzeczpospolita poetów.

1935 IV 18 - Na gruntach przy ulicy Czarodziejskiej na Dębnikach rozpoczęto prace przygotowawcze pod budowę osiedla robotniczego.

1935 IV 28 - W Domu Katolickim odbył się wiec rodziców domagających się zniesienia "koedukacji we wszystkich szkołach powszechnych".

1935 V 9 - Oddano do użytku przebudowany gmach Poczty Głównej.

1935 V 13 - Potężne dźwięki "Zygmunta" oraz dzwonów z pozostałych świątyń, a także ryk syren wszystkich zakładów przemysłowych poinformowały krakowian o zgonie marszałka Józefa Piłsudskiego.

1935 V 14 - Za zaległe podatki zajęto wyposażenie Jamy Michalika.

1935 V 18 - O godz. 8:30 do Krakowa dotarła specjalnym pociągiem trumna ze zwłokami Józefa Piłsudskiego. Pochód żałobny liczący około 300 tys. Osób, przeciągnął ulicami miasta od Dworca Głównego na Wawel. Mszę św. żałobną odprawił Adam Sapieha. Trumna spoczęła na Wawelu w krypcie św. Leonarda.

1935 V 20 - Tymczasowym rabinem Krakowa został podrabin Samuel Kornitzer.

1935 VI 1 - Rozpoczęły się kolejowe wycieczki na sypanie kopca Józefa Piłsudskiego. Zorganizowała je Liga Popierania Turystyki.

1935 VII 8 – Na Cmentarzu Rakowickim odbył się pogrzeb Michała Bobrzyńskiego.

1935 VII 17 - W Borku Fałęckim uruchomiono oświetlenie elektryczne.

1935 VII 20 - Do miasta przybyły delegacje wszystkich chorągwi ZHP, razem około tysiąca harcerzy. Harcerze złożyli hołd u trumny marszałka Piłsudskiego i uczestniczyli w sypaniu jego kopca.

1935 VII 26 - Z posiedzenia Rady Miejskiej usunięto przemocą radnych z PPS i Bundu demonstrujących przeciwko ordynacji wyborczej do Sejmu i Senatu.

1935 VIII 5 - W Oleandrach apelem poległych rozpoczęły się uroczystości upamiętniające walki żołnierzy legionowych.

1935 VIII 6 - Odbył się w Krakowie XIII Zjazd Legionistów Polskich, zorganizowany jako wyraz hołdu dla Józefa Piłsudskiego. W przemówieniu Rydz Śmigły wypowiedział wówczas między innymi pamiętne słowa: "Nie damy nie tylko sukni całej, ale nawet najmniejszego jej guzika, ..."

1935 VIII 14 - W godzinach wieczornych przeszła nad miastem gwałtowna burza, w czasie której prędkość wiatru wynosiła 18 m/sek. Straty materialne szacowano na około 250 tys. złotych.

1935 VIII 23 - Poświęcono pierwszych pięć bloków mieszkalnych w stanie surowym osiedla robotniczego przy ulicy Czarodziejskiej.

1935 IX 8 - W wyborach do Sejmu mandaty poselskie uzyskali: Bolesław Pochmarski, dr Robert Jahoda - Żółtowski, Władysław Starzak i Aleksander Jasiński.

1935 IX 15 - W Starym Teatrze na wojewódzkim kolegium elektorów mandaty senackie uzyskali: dr Mikołaj Kwaśniewski, inż. Edward Kleszczyński, Franciszek Lipiński i Feliks Gwiżdż.

1935 X 4 - Kraków odwiedził Joachim von Ribbentrop, minister spraw zagranicznych Niemiec.

1935 X 13 - Kraków został odznaczony Śląskim Krzyżem Waleczności i Zasługi.

1935 X 20 - Na dziedzińcu Collegium Maius wznowiono obyczaj otrzęsin żakowskich.

1935 XI 27 - Wręczono klucze pierwszym 26 mieszkańcom osiedla robotniczego przy ulicy Czarodziejskiej na Dębnikach.

1935 XII 7 - Świętowano ukończenie budowy gmachu Akademii Górniczej, jednej z największych (110 000 m3) budowli w Polsce.

1935 XII 13 - Zarządzeniem prezydenta miasta zniesiono opłaty mytnicze i postojowe oraz zlikwidowano rogatki miejskie.