Wiek XIX

1851 - 1860

1851 IV 1 - Józef Dietl mianowany został na kierownika katedry patologii i terapii szczegółowej oraz Kliniki Lekarskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

1851 VI - Kraków uzyskał pożyczkę rządową w wysokości 500 tys. złotych reńskich na odbudowę domów spalonych w 1850 roku.

1851 IX 26 - Poświęcono nowa fabrykę narzędzi rolniczych Ludwika Zieleniewskiego.

1851 X 9 - Profesorowie Uniwersytetu wystąpili po raz pierwszy w togach na oficjalnej uroczystości (promocja doktorska Mikołaja Zyblikiewicza).

1851 X 11 – 13 - W Krakowie przebywał z uroczystą wizytą cesarz Austrii Franciszek Józef I.

1851 XI 1 - Na terenie "Wielkiego Księstwa Krakowskiego" (dawna Rzeczpospolita Krakowska) wstrzymano pobór dotychczasowych podatków wprowadzając nowe, wyższe.

1852 VII 13 - Komisja Gubernialna wydała rozporządzenie o pozostawieniu dotychczasowej Tymczasowej Rady Miejskiej w Krakowie i nie przeprowadzeniu nowych wyborów.

1852 XII 10 - Aresztowanie działaczki spiskowej Anny Różyckiej.

1852 XII 27 - Został wydany przez władze austriackie patent, na mocy którego język niemiecki wprowadzono do urzędów.

1852 XII 31 - Namiestnik Galicji wydał rozporządzenie o ustanowieniu kuratora Uniwersytetu w miejsce obieralnego rektora i mianowaniu dziekanów.

1852

- Starostwo Grodzkie przemianowano na c.k. dyrekcję policji.

1853 I 1 - Profesorowie Antoni Małecki, Józefat Zielonacki, Antoni Zygmunt Helcel, Wincenty Pol zostali usunięci z Uniwersytetu. Władze austriackie rozpoczęły likwidacje autonomii uczelni krakowskiej.

1853 II 29 - Uchwałą Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego oddzielono Towarzystwo Naukowe, które zawiesiło działalność w 1852, a teraz rozpoczęło odrębne istnienie.

1853 III 12 - Kierownictwo opery niemieckiej wznowiło występy operowe galowym przedstawieniem Cyrulika sewilskiego Rossiniego.

1853 VI 13 - Została otwarta pierwsza wystawa rolnicza w Krakowie, zorganizowana przez miejscowe Towarzystwo Rolnicze.

1853 VI 23 - Ludwik Zieleniewski - mistrz kowalski, uzyskał koncesje na założenie fabryki maszyn rolniczych.

1853 VII 1 - Rada Miejska został rozwiązana na mocy rozporządzenia cesarskiego. Utworzono tymczasowy magistrat z burmistrzem, podległy Komisji Gubernialnej oraz Wydział Miejski. Burmistrzem miasta został Fryderyk Tobiaszek. Językiem urzędowym został język niemiecki.

1853 X - Na linii kolei krakowskiej wprowadzono pierwsze pociągi pospieszne.

1853

- Została założona przez Stanisława Feintucha (Żyda z Kazimierza) firma kolonialna, który kupił Szarą kamienicę w Rynku Głównym. Od nazwy kamienicy rodzina Feintuchów przyjęła nazwisko Szarski.

- Pierwsze przypadki emigracji Żydów kazimierskich do Ameryki Północnej.

1854 I 1 - Zostało założone Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych. Pierwszym prezesem został książę Władysław Sanguszko.

1854 II - Wody Wisły silnie przybrały, zatapiając całe Błonia aż po Wolę Justowską.

1854 IV 24 - Uroczyście obchodzono zaślubiny w Wiedniu cesarza Franciszka Józefa I z księżniczką bawarską Elżbietą.

1854 V - Zniesiono stan wojenny na terenie Galicji.

1854 VI 1 - Została zniesiona Komisja Gubernialna dla całej Galicji.

1854 XI 1 - Wprowadzono akcyzę w miejsce opłat konsumpcyjnych z okresu Wolnego Miasta.

1854

- Ukończono restaurację Pałacu Pod Baranami, długoletnimi pracami kierował architekt Franciszek Maria Lanci.

1855 III 3 - W Krakowie pojawiły się jednokonne dorożki do wynajęcia zwane fiakrami lub cypserówkami (od nazwiska przedsiębiorcy Józefa Cypsera).

1855 V - W Krakowie znowu zanotowano przypadki cholery.

1855 IX 29 - Został utworzony w Krakowie sąd wyższy dla Galicji Zachodniej.

1855 X 15 - Z Krakowa wyjechał pierwszy próbny pociąg do Dębicy.

1855 X 19 - W Krakowie ogłoszono zniesienie przywileju na wyrób i sprzedaż świec łojowych i mydła, przysługującego dotąd wyłącznie cechowi mydlarzy.

1855 XII 26 - Mieszkańcy Krakowa po raz pierwszy zapoznali się ze światłem elektrycznym, odbyło się to podczas premiery opery Prorok Giacomo Meyerbeera.

1855

- Odbudowano zniszczone podczas pożaru w 1850 roku jatki dominikańskie.

- Felicja Wężykowa założyła Towarzystwo Pań Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo.

1856 II 20 - Otwarto linie kolejową, łączącą Kraków z Tarnowem i Dębicą. Przedłużona do Rzeszowa 15 listopada 1858, przedłużona do Przeworska 15 listopada 1859, do Przemyśla 4 listopada 1860.

1856 IV 16 - Władze Krakowa podpisały umowę z Niemieckim Kontynentalnym Towarzystwem Gazowym w Dessau. Na mocy dokumentu Towarzystwo uzyskało prawo budowy gazowni w Krakowie oraz wyłączne prawo na oświetlanie miasta i dostarczanie gazu prywatnym odbiorcom na okres 25 lat.

1856 V 26 - Po ukończeniu pierwszego etapu robót fortyfikacyjnych Kraków został ogłoszony przez władze austriackie twierdzą.

1856 VII 24 - Ignacy Mażek przybyły z Paryża otworzył atelier fotograficzne przy ul. Stolarskiej 7.

1856 VIII 28 - Zmarł burmistrz Fryderyk Tobiaszek. Jego następcą został Andrzej Seidler.

1856 XII - Po przybyciu z zagranicy śpiewak (baryton) Hieronim Salomoński założył prywatną szkołę śpiewu. Wraz z żoną Emilią, pianistką, urządzał (do 1867) koncerty na cele dobroczynne.

1856

- Powstała Biblioteka Towarzystwa Naukowego Krakowskiego.

- Wprowadzono w Krakowie dwa jarmarki: wiosenny św. Wojciecha (24 kwietnia) i jesienny św. Michała (30 października). Trwały po 14 dni i służyły ożywieniu handlu detalicznego.

1857 I 1 - Ukazał się pierwszy numer urzędowego dziennika w języku niemieckim „Krakauer Zeitung”.

1857 I 26 - Otwarto połączenie kolejowe Kraków – Wieliczka.

1857 IV 1 - Wprowadzono wiedeński system miar i wag.

1857 VI 4 - Położenie kamienia węgielnego pod budowę gmachu Towarzystwa Naukowego Krakowskiego na rogu ul. Sławkowskiej i ul. Św. Marka.

1857 VIII 22 - Wielkie uroczystości religijne z okazji 600 rocznicy św. Jacka Odrowąża w kościele O.O. Dominikanów.

1857 X 27 - Utworzono nowe c.k. Niższe Gimnazjum przy ul. Kanoniczej 18, w 1868 roku przekształcone w pełne gimnazjum, od 1876 roku c.k. Wyższe Gimnazjum św. Jacka.

1857 XI 1 - Została uruchomiona Gazownia Miejska w dzielnicy Kazimierz przy dzisiejszej ul. Gazowej 16.

1857 XII 22 - Zajaśniały latarnie gazowe na Rynku Głównym.

1857

- Na wystawie w Wiedniu fabryka Ludwika Zieleniewskiego otrzymała nagrodę za młockarnie.

- Pojawiły się pierwsze maszyny do szycia, sprowadzane z Ameryki przez Niemcy.

1858 I - W połowie stycznia w Krakowie lekkie trzęsienie ziemi wywołało drżenie szyb i przesuwanie się przedmiotów.

1858 III 8 - Została utworzona Komisja Balneologiczna przy Towarzystwie Naukowym Krakowskim.

1858 V 8 - Przybył do Krakowa kompozytor Stanisław Moniuszko.

1858 V 23 – 26 - Przebywał w Krakowie pisarz Józef Ignacy Kraszewski.

1858 VIII 1 - Towarzystwo Kolei Galicyjskiej przejęło administrację odcinka Kraków - Dębica.

1858 IX 1 - Gimnazjum św. Jacka, w domu przy ulicy Kanoniczej 18, zaczęło działać jako czteroletnie niższe gimnazjum z niemieckim językiem wykładowym.

1858 IX 11 - Została otwarta w pałacu Lubomirskich przy ul. Św. Jana 17 „Wystawa starożytności krajowych”, część wystawionych obiektów stała się zalążkiem kolekcji Muzeum Archeologicznego.

1858 IX 16 - Kraków uzyskał połączenie kolejowe z Niepołomicami.

1858 IX 29 - W poczet Towarzystwa Naukowego Krakowskiego przyjmowano J.I. Kraszewskiego.

1858 XII 19 - Rozporządzenie Rządu Krajowego wprowadziło nowy podział miasta.

1858

- Oberża Pod Węgierskim Królem zmieniła nazwę na "Hotel Saski".

- Odarniowano kopiec Tadeusza Kościuszki.

- Przeniesiono szczątki króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego do sarkofagu ufundowanego przez cesarza Franciszka Józefa w kaplicy św. Leonarda.

- Wprowadzono opłatę od psów.

1859 I 1 - Na mocy rozporządzenia władz krajowych z 19.12.1858 roku miasto Kraków zostało podzielone na osiem dzielnic: Śródmieście, Wawel, Nowy Świat, Piasek, Kleparz, Wesoła, Stradom, Kazimierz.

1859 V 13 – 15 - Zjazd balneologów, wśród zaproszonych gości znaleźli się lekarze uzdrowiskowi i właściciele Ojcowa, Swoszowic, Szczawnicy, Iwonicza i Truskawca.

1859 XI 12 - Wydział Miejski Krakowa wybrał komisję dla ułożenia projektu statutu miejskiego.

1859 XII 20 - Została ogłoszona ustawa przemysłowa, która miała obowiązywać od 1.05.1860. Znosiła ona przymus cechowy i dawała możliwość rozwoju przemysłu fabrycznego.

1859

- Młodzież akademicka zaczęła się organizować w tajne koła samopomocy koleżeńskiej.

- Austriackie władze wojskowe wydały zakaz zabudowy terenów położonych na zewnątrz pasa fortyfikacji.

- Z początkiem roku akademickiego młodzież studencka rozpoczęła walkę o repolonizację Uniwersytetu.

1860 I 10 - Został zniesiony zakaz zamieszkiwania Żydów poza dzielnicą żydowską.

1860 I 14 - Pogrzeb Jana Skrzyneckiego zamienił się w wielką manifestację patriotyczną.

1860 V 14 - Przywrócono język polski w sądownictwie.

1860 VI 2 - Z inicjatywy Krakowskiego Towarzystwa Rolniczego otwarto w Czernichowie szkołę rolniczą.

1860 VII - Wezbrane wody Wisły zalały Błonia, a deszcze uszkodziły kopiec Kościuszki.

1860 IX 1 - Weszło w życie rozporządzenie cesarskie na mocy, którego zniesiono Rząd Krajowy dla Galicji Zachodniej w Krakowie. Cały obszar Galicji podporządkowano Namiestnictwu we Lwowie.

1860 X 1 - Ukazał się pierwszy numer tygodnika dla kobiet „Niewiasta” pod redakcją Kazimierza Józefa Turowskiego.

1860 XI 12 – 14 - Delegacja uniwersytecka prowadziła w Wiedniu rozmowy w sprawie repolonizacji uczelni krakowskiej.

1860 XI 26 - Powstało Towarzystwo Ubezpieczeń od Ognia, zwane później Towarzystwem Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie.

1860 XI 27 - Nabożeństwo w kolegiacie św. Anny w rocznicę śmierci Adama Mickiewicza stało się manifestacją patriotyczną.

1860 XI 29 - Nabożeństwo w kościele Mariackim w rocznicę wybuchu powstania listopadowego przerodziło się w manifestację patriotyczną.

1860

- Rozpoczęto pracy przy brukowaniu ulic krakowskich.

- Marcin Peterseim otworzył warsztat ślusarski, z czasem przekształcił się on w dużą wytwórnię maszyn rolniczych.