Wiek XIII

1251 – 1300

1251 - W Bochni odkryto sól kamienną.

1253 IX 8 - Papież Innocenty IV dokonał, w bazylice św. Franciszka w Asyżu, kanonizacji św. Stanisława.

1254 V 4 - W krakowskiej katedrze odbyła się uroczystość związana z kanonizacja św. Stanisława. Udział wzięli: książę krakowski Bolesław, wszyscy biskupi polscy, wielu książąt przybyłych specjalnie do Krakowa oraz specjalny nuncjusz papieski Opizon.

1254 - Spotyka się w źródłach wzmianki o istnieniu kościoła św. Benedykta na wzgórzu Rękawka, o osadzie w Dębnikach oraz o pierwszym młynie w Krakowie (młyn na Zwierzyńcu, wielokrotnie przebudowywany, stał na tym miejscu do roku 1908).

1255 - Na urząd palatyna krakowskiego wstąpił Mikołaj, syn Mściwoja.

1256 - Bolesław Wstydliwy i jego matka Grzymisława potwierdzają stan posiadania klasztoru Norbertanek na Zwierzyńcu.

1257 I 24 - Mieszkańcy miasta odczuli trzęsienie ziemi.

1257 VI 5 - Bolesław Wstydliwy, jego matka Grzymisława i żona Kinga wystawiają na wiecu w Kopernii akt lokacji Krakowa na prawie niemieckim. Rynek zostaje przesunięty na obecne miejsce.

1257 - W okresie lokacji miasto zajmowało około 50 hektarów powierzchni i liczyło około 4 000 ludności.

1258 IV 13 - Papież Aleksander IV nadał odpusty kościołowi Dominikanów.

1259 I 31 - Rocznik kapitulny odnotował trzęsienie ziemi.

1259 - Od listopada do lutego 1260 miał miejsce drugi najazd Tatarów pod wodzą Burondy. Zniszczyli ziemię sandomierską i wtargnęli do Krakowa. Bolesław uszedł na Węgry.

1260 - Książę Kazimierz Mazowiecki, syn Konrada, zorganizował wyprawę pod sam Kraków.

1261 - Do Krakowa dotarli flagellanci (biczownicy), członkowie średniowiecznej sekty religijnej.

1263 VIII 5 - Obserwowano zaćmienie słońca.

1263 - Książę Bolesław Wstydliwy ufundował kościół św. Marka, przeznaczony dla zakonu kanoników regularnych św. Augustyna (zgromadzenia pokutniczego).

1264

- Po raz pierwszy wzmiankowana jest krakowska Rada - na trzecim miejscu - po wójcie i ławie.

- W Roczniku Kapitulnym zaznaczono pojawienie się komety, jako zapalonej chmury stojącej 80 dni.

1265 - Podjęto budowę murowanego zamku na Wawelu.

1266 X 9 - Biskupem krakowskim został Paweł z Przemankowa, jeden z najbutniejszych wielmożów małopolskich.

1266 - Dokonano nowej redakcji Rocznika kapitulnego krakowskiego, uzupełniając go między innymi wiadomościami "od początku świata", w oparciu o encyklopedyczne dzieło z VII wieku Etymologiae arcybiskupa Sewilli Izydora.

1268 - Zmarły Jakub ze Skaryszewa przekazał w testamencie swój księgozbiór prawniczy Kościołowi krakowskiemu.

1269 - Prawdopodobnie spalił się kościół Franciszkanów.

1270 VII 21 - Kraków dotknięty został powodzią - od Skałki po kościół św. Benedykta wszystko było pod wodą.

1270 VIII 17 - Król węgierski Stefan odbył pielgrzymkę, jako pierwszy koronowany władca, do grobu św. Stanisława i bawił w Krakowie dwa dni.

1271 - W okresie wielkiego postu doszło do sporu pomiędzy biskupem Pawłem a księciem Bolesławem Wstydliwym i jego żoną Kingą.

1273

- Bunt rycerstwa krakowskiego przeciwko Bolesławowi Wstydliwemu poparty przez biskupa Pawła z Przemankowa.

- Bolesław Wstydliwy wywłaszczył prywatnych posiadaczy źródeł solnych i urządzeń warzelniczych w Bochni i Wieliczce.

1276 IX - Zaczęła się niesłychanie surowa zima.

1279 - Na tronie zasiadł Leszek Czarny.

1282

- Wielki głód spowodował wyjście wielu ludzi na Ruś i na Węgry.

- Bunt możnowładztwa pod wodzą biskupa krakowskiego Pawła z Przemankowa i wojewody sandomierskiego Janusza Starży.

1283 - Leszek Czarny dopuścił do uwięzienia biskupa krakowskiego Pawła z Przemankowa.

1285 - Nowy bunt przeciwko Leszkowi Czarnemu, który opuścił miasto, pozostawiając swą żonę, Gryfinę, pod opieką krakowskich mieszczan, którzy obronili miasto przed buntownikami.

1286 - Leszek Czarny zezwolił na obwarowanie miasta (bardzo mocną drewnianą konstrukcją i fosami) oraz nadał mieszczanom duże wolności.

1287 - W grudniu 1287 lub w styczniu 1288 Tatarzy pod wodzą Nogaj - chana ponownie weszli na teren Polski. Kraków nie został zdobyty, dzięki niedawno wybudowanym fortyfikacjom drewnianym i ziemnym.

1288 - Jesienią, po śmierci Leszka Czarnego, Kraków zajął Henryk Prawy.

1289 - Władysław Łokietek ze swoimi sprzymierzeńcami na krótko opanowali Kraków, Henryk, dzięki poparciu mieszczan odzyskał miasto.

1290 VII 25 - Poświadczony jest po raz pierwszy wójt krakowski Albert jako comes, a więc z tytułem przysługującym dostojnikom.

1290 VII - Od lipca do września Krakowem władał Przemysł.

1290 IX 12 - Na prośbę Pawła z Przemankowa, Przemysł nadał kościołowi krakowskiemu prawo do pobierania dziesięciny z połowy dochodów żupy krakowskiej oraz mieszczaństwa.

1290 IX - Po 12 września Kraków zajął Władysław Łokietek.

1290 - Henryk IV swoim następcą uczynił księcia wielkopolskiego Przemysła II.

1291 I - Przemysł II zrzekł się swych praw do ziemi krakowskiej na rzecz króla czeskiego Wacława II.

1291

- Wiosną tego roku oddziały czeskie króla Wacława II zajęły Kraków na 15 lat.

- Wacław II, jako nowy władca dzielnicy krakowskiej, wydał w Lutomyślu przywilej, potwierdzający dotychczasowe przywileje mieszczan krakowskich.

1292 - Nowym biskupem krakowskim został Prokop.

1293 - Źródła poświadczają praktykę powoływania wójtów sądowych, obok wójta dziedzicznego.

1295 - Na biskupstwo wybrano Jana Muskatę, obok wójta Alberta, jeden z filarów panowania czeskiego w Małopolsce.

1298 - W Roczniku Świętokrzyskim odnotowano: :Tego czasu Czesi Kraków obmurowali".

1298 - Początek fortyfikacji murowanych, pierwsza wzmianka o bramie Grodzkiej i Szewskiej.

1300 - Zbudowano bramę Floriańską.